Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, satıcının malı sözleşmeye uygun teslim etmesini esas alır. Ayıp; maddi, hukuki veya ekonomik olabilir ve tüketiciye bu durumu bilerek kabul ettiği hâller dışında seçimlik haklar tanır.
Seçimlik haklar uygulamada sıkça karıştırılır. Koşulları varsa tüketici onarım, yenisiyle değiştirme, bedelde indirim veya sözleşmeden dönme yollarından birini tercih edebilir. Hakkın kötüye kullanılmaması ve seçimin ayıpla orantılı olması beklenir. Ağır bir ayıpta ücretsiz onarımın tüketiciye dayatılamayacağı hâller vardır; hafif bir çizik ise her zaman bedelin tamamının iadesini gerektirmez.
Ayıbın bildirimi süreye bağlıdır. Tüketici, ayıbı öğrendiği tarihten itibaren makul sürede satıcıya bildirmelidir. Kampanyalı veya internetten alınan ürünlerde fatura, sipariş ekranı ve kargo tutanağı bu bildirimin ispatını kolaylaştırır.
Mesafeli sözleşmelerde ayrıca cayma hakkı gündeme gelebilir. Cayma, ayıptan farklı bir haktır ve süresi ile istisnaları kanunda sayılmıştır. Kişiye özel üretilen veya hijyen sebebiyle iadesi uygun olmayan mallarda cayma sınırlanabilir. Ürün ayıplıysa, cayma süresi geçmiş olsa bile ayıp hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Başvuru yeri, uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi olabilir. Parasal görev sınırları dönemsel olarak güncellenir. Güncel sınırı kontrol etmeden açılan bir başvuru, görevsizlikle geri dönebilir.
Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Fatura, garanti belgesi ve satıcıyla yazışma incelenmeden hangi hakkın kullanılacağı belirlenemez.
Bu yazı 14 Eylül 2026 itibarıyla genel bilgilendirme amacıyla yayımlanmıştır. Hukuki danışmanlık veya somut olaya uygulanacak bir görüş değildir.
